RỐI RẮM KIỆN THƯA CA KHÚC ĐỘC QUYỀN

QUỲNH NGUYỄN – BÁO TUỔI TRẺ

Làng showbiz Việt hè này hứa hẹn sẽ “nảy lửa” bởi những vụ kiện tụng xung quanh các ca khúc độc quyền.

Khởi đầu là việc tranh chấp ca khúc Nhật ký mùa đông giữa ca sĩ Lâm Thái Uyên (Việt kiều Đức về VN phát hành đĩa) và ca sĩ Thiên Đăng vừa trở về VN sau thời gian du học tại Mỹ.

Sự việc chưa đến đâu lại dấy lên các thông tin kiện tụng qua lại giữa ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng (Công ty Tiếng Hát Việt) và ông Nguyễn Duy Khánh (Công ty Nhạc Xanh). Lại thấy trên blog của nhạc sĩ Thái Thịnh (đang định cư bên Mỹ) “trách móc” Tuấn Hưng đã dùng ca khúc Tình là gì? (Thái Thịnh đã bán độc quyền cho Minh Khanh) trong album vol.6 mà không xin phép.

Song song đó trên mạng cũng lùm xùm vụ hai ca khúc Em và Đánh mất – có cùng nội dung, giai điệu nhưng  thuộc “quyền sở hữu” của nhiều ca sĩ khác nhau…

Kiện tụng – “chiêu” lăngxê tên tuổi?

Trong khi các ca sĩ, công ty đang sôi sục vì những “hao tổn về vật chất lẫn tinh thần” và hăm he sẽ “kiện tới nơi tới chốn” thì dư luận lại khoanh tay ngồi nhìn. Đơn giản vì những xìcăngđan kiểu này không phải lần đầu xuất hiện và mỗi lần xuất hiện lại rơi vào hư vô. Có điều mật độ “xâm phạm” những ca khúc độc quyền giữa các ca sĩ ngày càng dày và hướng giải quyết là dắt nhau “lên báo” đánh tiếng sẽ kiện tụng (chứ chưa chắc sẽ kiện) ngày càng phổ biến.

Có thể không cố ý nhưng các ca sĩ đều xác nhận rằng khi dính đến xìcăngđan kiện tụng thì “sô” nhiều hơn, “tên tuổi” cũng thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện đại chúng hơn. Có thể kể vụ Hiền Thục đồng loạt đụng đến ba ca khúc độc quyền của Thanh Thảo, Thu Minh, Hoàng Lê Vy. Những “người bị hại” lên tiếng sẽ kiện nhưng sự việc rồi cũng… chìm xuồng và tên tuổi của những người có liên quan lại “nổi” lên một dạo kèm thù lao và lượng show tăng vọt.

Sau vụ tranh chấp ca khúc Nhật ký mùa đông giữa Lâm Thái Uyên và Thiên Đăng dạo gần đây, Thiên Đăng cũng nhận show không kịp thở và tiến thẳng vào top 10 Làn sóng xanh! Và nỗi buồn phiền của Tuấn Hưng khi bị Thái Thịnh “nhắc khéo” trên blog cũng bỗng nhiên trở thành chuyện vui khi ca khúc Tình là gì? vừa ra mắt đã nhanh chóng chiếm vị trí cao ở nhiều bảng xếp hạng của các website âm nhạc trên mạng.

Album được phát hành, người ta mới biết ca khúc này hay ca khúc khác bị “trộm”; nhưng dư luận vẫn nghi ngại liệu đó có phải “chiêu” tự lăngxê tên tuổi khi các xìcăngđan đều đến ngay thời điểm ca sĩ có sản phẩm mới trên thị trường? 

Kiện cho ra… luật!

Bỏ qua những ca sĩ cố tình tạo xìcăngđan để được chú ý, chuyện kiện thưa của các

Mua bán ca khúc độc quyền: ai xác nhận?

Theo luật pháp hiện hành của VN, việc độc quyền ca khúc thực tế vẫn là giao dịch dân sự của tác giả với người mua chứ chưa có nơi nào đứng ra xác nhận, làm “nhân chứng hợp pháp” cho sự độc quyền đó hoặc đi giải quyết những mâu thuẫn phát sinh từ độc quyền ca khúc. Và ngay cả các luật sư cũng bối rối, trả lời chung chung khi được hỏi đến vấn đề ca khúc độc quyền. Có lẽ vấn đề tác quyền và độc quyền ca khúc ở nước ta đành phải giải quyết trên tinh thần tự giác, lòng tự trọng của “người làm nghệ thuật” trước khi có những luật lệ, hình thức xử lý rõ ràng.

ca sĩ thật sự bức xúc đều ở mức thuận tình chứ chưa đạt lý. Khi phát hiện ca khúc độc quyền của mình bị xâm phạm, hầu hết ca sĩ đều đâm đơn tán loạn đến các cơ quan báo đài, Sở VHTT, Hội Âm nhạc…

Việc gửi những lá đơn “kêu cứu” đến các đơn vị trên thực chất chỉ nhằm đánh tiếng, dò xét đối phương, tiện thể “thông báo” luôn cho bàn dân thiên hạ chứ không giải quyết được gì. Mà dù muốn giải quyết cũng… chịu, bởi những tờ đơn tưởng chừng đầy đủ chứng cứ đó lại luôn thiếu tính pháp lý, chẳng thể dùng để kiện thưa hay phân xử được.

Một ví dụ gần đây, bằng chứng độc quyền mà ca sĩ Lâm Thái Uyên trưng ra chỉ đơn giản là văn bản ca khúc với đôi ba dòng viết tay của tác giả, mang đại ý đã bán độc quyền cho Lâm Thái Uyên.

Văn bản có chữ ký nhưng không ghi rõ họ tên người bán (Điền Trọng Nguyên), cũng không có bút tích hay chữ ký, họ tên người mua. Không có các điều khoản hợp đồng giữa hai bên mua, bán. Không xác định ngày tháng mua, bán. Không “người làm chứng” hay xác nhận của cơ quan chức năng.

Vậy nên đến khi gặp chuyện Lâm Thái Uyên mới cùng Điền Trọng Nguyên tìm đến banquyen.net nhờ tư vấn làm lại hợp đồng sao cho đúng luật, và nhờ luật sư của banquyen.net làm người đại diện để kiện Thiên Đăng ra tòa.

Còn hợp đồng mua độc quyền ca khúc Nửa vầng trăng lại được Đàm Vĩnh Hưng ký với… bố của tác giả (mà không có giấy ủy quyền của tác giả). Bây giờ khi muốn khởi kiện, Đàm Vĩnh Hưng phải dài cổ chờ người đại diện pháp lý của mình soạn lại hợp đồng và gửi sang Mỹ để tác giả Nhật Trung ký. Chưa đủ văn bản hợp lệ, chứng cứ thuyết phục nhưng ai nấy đều đòi kiện tới nơi tới chốn, luật chưa rõ thì phải kiện cho… ra luật!

Để hạn chế những ì xèo không đáng có, từ năm 2006 Sở VHTT TP.HCM đã buộc các ca sĩ, đơn vị khi đăng ký phát hành sản phẩm có ca khúc độc quyền phải nộp các văn bản liên quan. Tuy nhiên, các hợp đồng độc quyền lại không theo chuẩn nào, có quá nhiều kẽ hở cho những ai muốn “lách luật”.

Đó là chưa kể việc không thành thật từ một vài ca sĩ, đơn vị khi xin phát hành băng đĩa (đổi tựa ca khúc, thay tên tác giả…), chấp nhận nộp phạt để có được ca khúc mình thích và “tiếng tăm”. Vì thế các đơn vị cấp phép cũng không thể kiểm soát hay xử lý hết các trường hợp vi phạm. 

TRÍCH DẪN LẠI TỪ: http://thuvienphapluat.com/?CT=NW&NID=10691

Read more »

THỰC THI TÁC QUYỀN CA KHÚC Ở VIỆT NAM: PHẢI BIẾT DU DI?

SÔNG LAM

Khi một tác phẩm ra đời, nếu không công bố độc quyền riêng của bất cứ ai thì mọi người đều có thể sử dụng, miễn sao trả tác quyền đầy đủ!  Những ngày qua, trên một số báo mạng đưa thông tin về việc tranh chấp ca khúc Đơn côi giữa Công ty Truyền thông và giải trí Hộp Nhạc (Music Box Entertainment) của ca sĩ Thanh Thảo và học trò cũ Thanh Thảo – ca sĩ Trương Quỳnh Anh. Sau sự kiện này càng thấy rõ những điểm khó trong quá trình thực thi tác quyền ở Việt Nam.

Tranh chấp bản ghi âm của học viên Ca sĩ Trương Quỳnh Anh từng có thời gian là học viên tại Công ty Music Box của ca sĩ Thanh Thảo. Trong thời gian là học viên ở đây, công ty có mua tác quyền ca khúc Đơn côi của nhạc sĩ trẻ Quỳnh Như cho các học viên tập hát, trong đó có Quỳnh Anh. Tranh chấp xảy ra khi Quỳnh Anh không còn là học viên của Music Box nhưng vẫn sử dụng ca khúc này đi biểu diễn và dự định đưa vào album Vol.1 sắp phát hành.

Trả lời trên một tờ báo, ca sĩ Thanh Thảo cho biết: “Khi Quỳnh Anh cần bài hát mới, tôi đã hướng dẫn em hát và thu âm ca khúc này. Sau đó, khi em nghỉ học, có mang ca khúc đi hát nhiều nơi không xin phép nhưng tôi không hỏi vì thật sự bài hát không phải của riêng tôi”.
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, bà Thúy Vinh, đại diện ca sĩ Thanh Thảo, cho biết: Đây là ca khúc Music Box chỉ mua tác quyền, không phải độc quyền nên những ai khác mua đều được sử dụng. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ thắc mắc phần ghi âm công ty dạy cho Quỳnh Anh trong quá trình là học viên. “Muốn sử dụng phần ghi âm mà chúng tôi dạy, Quỳnh Anh nên nói qua cho chúng tôi bởi vì dù sao đây cũng là thầy cô giáo dạy dỗ cho mình!” – Thúy Vinh nói.
Nhạc sĩ Vũ Quốc Bình, người biên tập và chịu trách nhiệm tác quyền trong album Vol.1 sắp phát hành của ca sĩ Trương Quỳnh Anh, lại cho rằng ca khúc Đơn côi mà Quỳnh Anh thể hiện hoàn toàn do anh ghi âm, dựng bè và thu trực tiếp ở phòng thu của anh. “Khi Quỳnh Anh nghỉ ở Music Box và cộng tác với tôi, Quỳnh Anh không mang bất cứ sản phẩm nào từ Music Box qua. Tôi hoàn toàn không biết bản ghi âm bài Đơn côi trước đó” – nhạc sĩ Vũ Quốc Bình khẳng định.
Không độc quyền: Ai muốn dùng đều được!
Liên lạc với nhạc sĩ Quỳnh Như, Pháp Luật TP.HCM được biết trước khi ký tác quyền ca khúc Đơn côi với Công ty Music Box (tháng 7-2008) với số tiền tác quyền 700.000 đồng và nhạc sĩ Vũ Quốc Bình (tháng 1-2009) với số tiền 500.000 đồng, cô đã từng bán tác quyền ca khúc này cho nhóm Mắt Ngọc. Song song đó, cô cũng ủy quyền cho Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam Chi nhánh phía Nam thu hộ tiền tác quyền tác phẩm của cô.
Trong hợp đồng tác quyền giữa nhạc sĩ Vũ Quốc Bình và nhạc sĩ Quỳnh Như có ghi rõ “nhạc sĩ Vũ Quốc Bình sử dụng ca khúc Đơn côi vào album Vol.1 của ca sĩ Trương Quỳnh Anh”. Tuy nhiên, nhạc sĩ Vũ Quốc Bình khẳng định anh sẽ không sử dụng ca khúc này trong album sắp phát hành mà chỉ mua tác quyền ca khúc này “để Quỳnh Anh hát cho vui vì sau khi liên lạc với nhạc sĩ Quỳnh Như, tôi biết đây là ca khúc chưa độc quyền của bất cứ ai”.
Nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, Giám đốc Chi nhánh phía Nam Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, chia sẻ: “Nguyên tắc về luật, khi một tác phẩm ra đời nếu không công bố độc quyền riêng của bất cứ ai thì mọi người đều có thể sử dụng, miễn sao trả tác quyền đầy đủ”.
Bên cạnh đó, nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn cũng cho biết thêm, trên nguyên tắc, khi nhạc sĩ đã ủy quyền cho trung tâm thu hộ tiền tác quyền thì các đơn vị sẽ phải liên lạc với trung tâm để trả tác quyền cho nhạc sĩ. Nếu đã ủy quyền mà nhạc sĩ vẫn tiếp tục nhận tiền tác quyền ở các nơi thì đã vi phạm vào hợp đồng với trung tâm. Tuy nhiên, trong thực tế ở Việt Nam thì trung tâm phải linh động du di ở khoản này, vì các nhạc sĩ dù ký với trung tâm nhưng vẫn chưa quen để trung tâm thu hộ!

Nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, Giám đốc Chi nhánh phía Nam Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam: Hợp đồng càng chi tiết càng tốt! Tình hình thu tiền tác quyền ở Việt Nam hiện đang xảy ra nhiều rắc rối. Trường hợp nhạc sĩ ký độc quyền sử dụng ca khúc với công ty A nhưng sau đó công ty B đến ký , tác giả lại bảo “tôi không trao độc quyền tất cả cho công ty A. Chỉ cho độc quyền trên băng đĩa chứ không cho độc quyền ở biểu diễn…” Sở dĩ xảy ra tình trạng này do hợp đồng sử dụng ca khúc giữa hai bên không rõ từng lĩnh vực cụ thể như siêu thị, biểu diễn, thu âm, karaoke… Vì vậy, hợp đồng càng chi tiết thì càng tránh những sai sót không đáng có như hiện nay.

SOURCE: BÁO DÂN TRÍ
Trích dẫn từ: http://thuvienphapluat.com/?CT=NW&NID=21654

Read more »