Thứ Ba, 27 tháng 10, 2026

CHƯƠNG 10 - ĐỐI THOẠI HƯNG QUỐC VỚI V.I. LENIN

ĐỐI THOẠI HƯNG QUỐC VỚI V.I. LENIN

Giữa Cách mạng và Kiến quốc

Quyền lực thuộc về ai và được kiểm soát như thế nào?

CHƯƠNG X

PHÂN QUYỀN VÀ KIỂM SOÁT QUYỀN LỰC

Không để một trung tâm quyền lực trở thành chủ nhân của Nhà nước

1. Luận đề trung tâm: Thay đổi người nắm quyền chưa đồng nghĩa thay đổi cơ chế quyền lực

Chương IX xác lập một nguyên tắc: quyền lực nhà nước phải chịu sự ràng buộc của Hiến pháp và pháp luật. Chương này đi sâu vào một vấn đề khác: phải tổ chức bộ máy như thế nào để những giới hạn ấy có hiệu lực ngay cả khi người nắm quyền không muốn tuân thủ chúng?

Đây là nơi cần phân biệt hai mục tiêu thường bị nhập làm một: thay đổi chủ thể nắm quyền và thay đổi cơ chế vận hành quyền lực.

Một cuộc cách mạng có thể đưa lực lượng chính trị mới lên cầm quyền. Một cuộc bầu cử có thể thay thế chính phủ. Một cuộc cải cách có thể tổ chức lại nghị viện, tòa án và bộ máy hành chính. Nhưng những thay đổi đó chưa tự động trả lời câu hỏi: quyền lực mới sẽ bị giới hạn bằng cách nào, và người dân có thể làm gì khi chính quyền mới cũng lạm quyền?

Một cơ quan có thể được trao quyền vì mục đích tốt đẹp, nhưng mục đích ban đầu không bảo đảm mọi quyết định về sau đều đúng. Một lực lượng có thể đại diện cho những người từng bị áp bức, nhưng địa vị lịch sử ấy không bảo đảm rằng mọi hành động của lực lượng đó đều chính đáng. Một chính phủ có thể đạt thành tựu kinh tế và xã hội đáng kể, nhưng thành tựu không tự động tạo ra quyền miễn trừ trước pháp luật.

Vấn đề vì thế không chỉ là ai nắm quyền, mà còn là quyền lực được cấu trúc ra sao, giới hạn của nó do ai xác định và những giới hạn ấy có thể được thực thi ngay cả khi gặp sự chống đối từ chính người nắm quyền hay không.

Từ đó, Hưng Quốc phân biệt ba tầng:

  • Phân công quyền lực: xác định chức năng và nhiệm vụ của các cơ quan.
  • Phân quyền: xác lập thẩm quyền, giới hạn và quan hệ giữa các cơ quan.
  • Kiểm soát quyền lực: tạo ra thủ tục và cơ chế để phát hiện, xử lý, sửa chữa hành vi vượt thẩm quyền.

Ba tầng này không đồng nghĩa. Một nhà nước có thể phân công rõ nhưng vẫn tập trung quyền lực nếu các cơ quan phụ thuộc vào cùng một trung tâm. Một hệ thống có thể có nhiều cơ quan giám sát nhưng vẫn thiếu kiểm soát thực chất nếu những cơ quan ấy không thể hành động độc lập trong những trường hợp quan trọng.

Luận đề của chương là: thay đổi chủ thể nắm quyền có thể làm thay đổi mục tiêu chính trị; muốn ngăn quyền lực tha hóa, còn phải thiết kế cơ chế khiến người nắm quyền không thể tự mình quyết định toàn bộ giới hạn của chính mình.

2. Lenin: Những gì văn bản thực sự nói

Để xác định ranh giới giữa Lenin và Hưng Quốc, trước hết cần trình bày đúng lập luận của Lenin, thay vì bắt đầu bằng những phán xét về các nhà nước về sau.

Dữ kiện văn bản

Trong Nhà nước và Cách mạng, viết năm 1917, Lenin phân tích kinh nghiệm Công xã Paris năm 1871 dựa trên cách diễn giải của Marx. Ông cho rằng giai cấp công nhân không thể đơn giản chiếm lấy bộ máy nhà nước có sẵn rồi sử dụng nguyên trạng bộ máy ấy cho mục tiêu của mình. Theo ông, bộ máy quan liêu–quân sự cũ phải được đập bỏ và thay thế bằng một hình thức tổ chức quyền lực khác. <Cite refs={["turn456716view0"]}/>

Lenin đặc biệt nhấn mạnh những đặc điểm sau của Công xã:

  • Đại biểu được bầu, phải chịu trách nhiệm và có thể bị bãi nhiệm.
  • Quan chức không được hưởng những đặc quyền tách biệt họ khỏi người lao động.
  • Bộ máy hành chính phải gần với dân chúng hơn, thay vì trở thành một tầng lớp đứng trên xã hội.
  • Cơ quan đại diện không chỉ thảo luận mà còn tham gia trực tiếp vào việc tổ chức và thực hiện công việc công.
  • Những thiết chế cưỡng chế của nhà nước cũ phải được cải tổ theo quan niệm mới về quyền lực của quần chúng.

Lenin phê phán mô hình nghị viện mà ông cho là đã tách rời đại biểu khỏi việc thực thi các quyết định. Ông đề cao hình thức cơ quan đại diện có tính chất vừa lập pháp vừa hành pháp, theo hình mẫu Công xã mà ông rút ra từ tác phẩm của Marx. <Cite refs={["turn456716view0"]}/>

Quan điểm về quyền bãi nhiệm còn xuất hiện trong những văn bản cụ thể của Lenin cuối năm 1917. Trong bài phát biểu về quyền bãi nhiệm ngày 21 tháng 11 năm 1917 theo lịch Nga khi ấy, Lenin cho rằng cử tri không nên chỉ có quyền lựa chọn đại biểu mà còn phải có khả năng thu hồi sự ủy nhiệm. Ông coi quyền bãi nhiệm là một hình thức kiểm soát thực tế đối với người được bầu. <Cite refs={["turn456716view1","turn456716view2"]}/>

Những dữ kiện trên cho thấy không thể mô tả Lenin như người hoàn toàn không quan tâm đến trách nhiệm của đại biểu, sự kiểm soát quan chức hoặc nguy cơ bộ máy nhà nước xa rời quần chúng.

Giới hạn của dữ kiện

Tuy nhiên, các văn bản trên cũng cho thấy những biện pháp dân chủ mà Lenin đề cao được đặt trong một mục tiêu chính trị rộng hơn: chuyển đổi bản chất giai cấp của nhà nước, thiết lập quyền lực của giai cấp vô sản và tiến tới một xã hội trong đó nhà nước với tư cách bộ máy cưỡng chế đặc biệt sẽ dần mất đi sự cần thiết.

Đây là điều Lenin trực tiếp trình bày trong Nhà nước và Cách mạng, chứ không phải kết luận do Hưng Quốc suy diễn. <Cite refs={["turn254434search0","turn254434search1"]}/>

Nhưng từ những văn bản này, không thể tự động suy ra rằng mọi cơ chế của các nhà nước về sau tự nhận kế thừa Lenin đều phản ánh đầy đủ tư tưởng của ông. Cũng không thể chỉ từ lý thuyết năm 1917 mà kết luận toàn bộ diễn biến lịch sử sau đó đã được Lenin dự liệu hoặc chủ trương theo cùng một cách.

Cần giữ ba đối tượng riêng biệt: tư tưởng được trình bày trong văn bản; thiết chế được xây dựng trong những hoàn cảnh lịch sử cụ thể; và kết quả thực tế của việc vận hành thiết chế ấy.

Chính sự phân biệt này cho phép đối thoại với Lenin bằng lập luận, thay vì dùng lịch sử về sau để thay thế việc đọc tác phẩm gốc.

3. Ranh giới Lenin – Hưng Quốc: Quyền lực thuộc về ai, và giới hạn của nó đến từ đâu?

Sự khác biệt sâu nhất giữa hai cách tiếp cận không nằm ở việc Lenin có quan tâm đến kiểm soát quyền lực hay không. Ông có. Khác biệt nằm ở nền tảng chính trị và cơ chế được xem là trung tâm để giải quyết vấn đề quyền lực.

3.1. Lenin: thay đổi bản chất giai cấp của nhà nước

Trong lý luận của Lenin, nhà nước không phải một trọng tài đứng hoàn toàn bên ngoài những đối kháng xã hội. Bộ máy nhà nước gắn với quan hệ giai cấp và có chức năng duy trì một trật tự xã hội nhất định.

Do đó, việc cải tổ nhà nước không thể chỉ dừng ở thay đổi thủ tục, thay người đứng đầu hoặc sửa một số đạo luật. Theo Lenin, cần thay đổi chính cấu trúc quyền lực gắn với sự thống trị của giai cấp tư sản.

Trong mô hình Công xã mà Lenin đề cao, đại biểu phải có trách nhiệm trực tiếp với cử tri, quan chức phải bị tước bỏ đặc quyền và bộ máy nhà nước phải được đưa gần hơn với quần chúng lao động. Những cơ chế này không phải mục tiêu tách rời, mà là thành phần của quá trình chuyển đổi từ nhà nước tư sản sang hình thức quyền lực mà Lenin gọi là nhà nước của giai cấp vô sản. <Cite refs={["turn456716view0","turn456716view1"]}/>

Cách diễn giải của Hưng Quốc: Lenin đặt câu hỏi về chủ thể giai cấp nắm quyền và sự thay đổi cấu trúc xã hội mà quyền lực phục vụ. Ông không xem việc giữ nguyên bộ máy cũ rồi thay người điều khiển là đủ để tạo ra một hình thức nhà nước mới.

3.2. Hưng Quốc: không một chủ thể nào được tự xác nhận tính chính đáng của mình

Hưng Quốc không loại bỏ câu hỏi về giai cấp, lợi ích kinh tế hoặc cấu trúc xã hội. Nhưng Hưng Quốc cho rằng câu hỏi về chủ thể nắm quyền chưa thể thay thế câu hỏi về giới hạn quyền lực.

Một chính quyền có thể nhân danh công nhân, nhân dân, dân tộc hoặc cách mạng. Mỗi danh nghĩa ấy đều có thể được xem xét về mặt lịch sử và chính trị. Nhưng không danh nghĩa nào tự động chứng minh rằng mọi quyết định của chính quyền đều đúng hoặc mọi hành động của chính quyền đều phải được miễn trừ khỏi sự kiểm tra.

Nếu một quan chức nhân danh lợi ích người lao động để tước đoạt quyền lợi hợp pháp của người lao động, phải có cơ chế để người bị ảnh hưởng yêu cầu xem xét. Nếu cơ quan lập pháp nhân danh đa số ban hành một đạo luật xâm phạm quyền hiến định, phải có thủ tục để tranh chấp được giải quyết. Nếu một cơ quan được giao bảo vệ Hiến pháp lại vi phạm Hiến pháp, cũng phải đặt ra câu hỏi về trách nhiệm và giới hạn của cơ quan đó.

Đây không chỉ là yêu cầu về đạo đức của người cầm quyền. Đó là vấn đề thiết kế thể chế.

Cách diễn giải của Hưng Quốc: tính chính đáng của nguồn gốc quyền lực và tính hợp hiến của việc sử dụng quyền lực là hai vấn đề liên quan nhưng không đồng nhất. Một chính quyền có thể đưa ra lý do chính đáng để được thành lập, nhưng từng hành động của nó vẫn phải được xem xét theo thẩm quyền, thủ tục và giới hạn pháp lý.

3.3. Hai câu hỏi không thể thay thế nhau

Vấn đề Trọng tâm trong Lenin Trọng tâm Hưng Quốc
Cấu trúc xã hội Quan hệ giai cấp và sự chuyển đổi quyền lực giai cấp Quan hệ giai cấp cùng các điều kiện chính trị, pháp lý và xã hội của quyền lực
Nhiệm vụ cải tổ nhà nước Thay thế bộ máy nhà nước cũ bằng hình thức quyền lực mới Thiết kế lại thể chế và xác lập giới hạn có hiệu lực đối với mọi chủ thể công quyền
Đại diện Đại biểu gắn với quần chúng, có trách nhiệm và có thể bị bãi nhiệm Đại diện phải chịu trách nhiệm chính trị, đồng thời hoạt động trong giới hạn hiến định
Chống quan liêu Giảm đặc quyền, mở rộng sự tham gia và kiểm soát trực tiếp của quần chúng Chống đặc quyền bằng minh bạch, trách nhiệm giải trình, giám sát và cơ chế tài phán
Vấn đề trung tâm Ai nắm quyền chính trị và nhà nước phục vụ sự chuyển đổi xã hội nào? Ai trao quyền, quyền được giới hạn ra sao và người dân có thể phản đối việc lạm quyền bằng cách nào?

Bảng này chỉ so sánh trọng tâm lý luận, không khẳng định Lenin hoàn toàn không biết đến pháp luật hoặc rằng Hưng Quốc là hệ thống duy nhất có thể giải quyết vấn đề quyền lực. Lenin có những luận điểm về trách nhiệm và dân chủ; các truyền thống hiến định cũng rất khác nhau giữa các quốc gia.

Điểm Hưng Quốc bổ sung là yêu cầu không lấy danh nghĩa chính trị thay thế cho cơ chế kiểm tra quyền lực.

4. Vấn đề khó nhất: Kiểm soát trực tiếp của quần chúng có thay thế được giới hạn hiến định không?

Đây là điểm cần đi sâu hơn, bởi quyền bãi nhiệm và trách nhiệm trước cử tri là những ý tưởng có giá trị thực chất. Không nên bác bỏ chúng chỉ vì chúng xuất hiện trong lý luận cách mạng của Lenin.

Nếu đại biểu không thể bị thay thế trước kỳ bầu cử tiếp theo, cử tri có thể phải chịu đựng một thời gian dài những quyết định mà họ không còn ủng hộ. Quyền bãi nhiệm, khi được thiết kế hợp lý, có thể làm cho sự ủy nhiệm chính trị trở nên thực chất hơn.

Tuy nhiên, quyền bãi nhiệm và tài phán hiến pháp giải quyết những vấn đề khác nhau.

Quyền bãi nhiệm trả lời câu hỏi: người đại diện còn nhận được sự ủy nhiệm chính trị của cử tri hay không?

Tài phán hiến pháp trả lời câu hỏi: một đạo luật hoặc hành vi công quyền có vượt quá giới hạn hiến định hay không?

Một đại biểu có thể vẫn được đa số cử tri ủng hộ nhưng tham gia thông qua một đạo luật vi hiến. Ngược lại, một đại biểu có thể mất sự ủng hộ chính trị dù đã hành động trong phạm vi pháp luật. Hai trường hợp này đòi hỏi những cơ chế giải quyết khác nhau.

Tương tự, việc một quan chức được bầu hoặc có thể bị bãi nhiệm không tự động giải quyết mọi tranh chấp về quyền cá nhân. Một cá nhân bị bắt giữ trái pháp luật không thể luôn chờ đến khi cử tri thay thế người đứng đầu cơ quan có liên quan. Người đó cần một thủ tục pháp lý cụ thể để yêu cầu xem xét ngay hành vi ảnh hưởng đến tự do của mình.

Đây là giới hạn của việc coi sự kiểm soát chính trị trực tiếp là cơ chế duy nhất hoặc tối cao trong mọi tình huống.

Một vấn đề khác xuất hiện khi áp dụng nguyên tắc bầu cử và bãi nhiệm cho tư pháp. Trong lập luận của Lenin về Công xã, các chức vụ tư pháp được đặt trong một mô hình dân chủ mà những người thực thi chức năng công có thể được bầu, chịu trách nhiệm và bị bãi nhiệm. <Cite refs={["turn456716view0"]}/>

Cách tổ chức đó có ưu điểm là chống lại sự khép kín và đặc quyền của bộ máy tư pháp cũ. Nhưng nếu việc duy trì chức vụ của thẩm phán phụ thuộc trực tiếp vào sự hài lòng chính trị của đa số, sẽ xuất hiện nguy cơ thẩm phán khó đưa ra phán quyết bảo vệ một cá nhân hoặc nhóm thiểu số đang bị đa số phản đối.

Đây là một suy luận thể chế từ mô hình, không phải lời khẳng định rằng mọi cơ chế bầu thẩm phán đều tất yếu dẫn đến sự lệ thuộc. Các quốc gia có thể thiết kế nhiệm kỳ, tiêu chuẩn nghề nghiệp, thủ tục kỷ luật và phương thức lựa chọn khác nhau để hạn chế nguy cơ ấy.

Bài toán của Hưng Quốc là giữ đồng thời hai yêu cầu: quan chức không được trở thành tầng lớp đặc quyền đứng trên xã hội; nhưng việc chống đặc quyền cũng không được làm mất khả năng bảo vệ cá nhân trước sức ép của chính trị đa số.

Bởi vậy, trách nhiệm trước cử tri, trách nhiệm pháp lý và độc lập trong xét xử phải được thiết kế thành những cơ chế bổ sung, không thể nhập làm một.

5. Phân quyền hiện đại: Không có một cơ quan nào được độc quyền phán xét mọi vấn đề

Từ ranh giới lý luận trên, Hưng Quốc đi đến yêu cầu về tổ chức thể chế.

Nghị viện có chức năng lập pháp, quyết định ngân sách và giám sát chính phủ. Nhưng nghị viện không thể tự cho mình quyền ban hành bất kỳ quy tắc nào bất kể giới hạn hiến định.

Hành pháp phải có đủ năng lực điều hành, tổ chức thực thi pháp luật và ứng phó với khủng hoảng. Nhưng chính phủ không thể tự mở rộng thẩm quyền vô thời hạn chỉ vì viện dẫn hiệu quả quản trị hoặc tình trạng khẩn cấp.

Tư pháp giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền theo pháp luật. Nhưng tòa án không phải một chính phủ thứ hai, không được thay thế mọi lựa chọn chính sách của các cơ quan có thẩm quyền và cũng không được miễn trừ khỏi trách nhiệm nghề nghiệp.

Cơ quan kiểm hiến có thể xem xét việc tuân thủ Hiến pháp trong phạm vi được giao. Nhưng cơ quan ấy cũng cần thẩm quyền rõ ràng, quy tắc lựa chọn nhân sự hợp lý, lập luận công khai và cơ chế xử lý vi phạm.

Các thiết chế này không cần phải hoàn toàn tách biệt về mọi mặt. Trong mô hình nghị viện, chính phủ thường hình thành từ đa số nghị viện; trong mô hình tổng thống, quan hệ giữa hành pháp và lập pháp có cấu trúc khác. Điều quan trọng là sự khác nhau về mô hình không được dùng làm lý do bỏ qua yêu cầu về trách nhiệm, giới hạn và cơ chế giải quyết tranh chấp.

Kinh nghiệm hiến pháp của Đức là một trường hợp có thể nghiên cứu, đặc biệt về quan hệ giữa các thiết chế liên bang, nghị viện, chính phủ và Tòa án Hiến pháp Liên bang. Tuy nhiên, việc viện dẫn một mô hình cụ thể không thay thế cho quá trình đánh giá điều kiện lịch sử, văn hóa chính trị và năng lực thực thi pháp luật của từng quốc gia.

Hưng Quốc không đề xuất sao chép một sơ đồ có sẵn. Hưng Quốc yêu cầu mỗi thiết chế phải được thiết kế theo chức năng, thẩm quyền và giới hạn cụ thể, để khi phát sinh xung đột quyền lực, tranh chấp có thể được giải quyết bằng một thủ tục đã xác định thay vì chỉ dựa vào tương quan sức mạnh.

6. Phản đề: Phân quyền có thể làm suy yếu năng lực hành động của Nhà nước?

Phản biện mạnh nhất đối với phân quyền là nó có thể gây chậm trễ, tranh chấp thẩm quyền và bế tắc chính sách. Khi các cơ quan liên tục phủ quyết hoặc cản trở lẫn nhau, nhà nước có thể không đủ khả năng xử lý những vấn đề cấp bách.

Đây là nguy cơ cần giải quyết bằng thiết kế thể chế, không phải bằng cách phủ nhận nhu cầu kiểm soát.

Một hệ thống tốt phải xác định rõ cơ quan có thẩm quyền quyết định, thời hạn xử lý, thủ tục giải quyết bất đồng và điều kiện sử dụng quyền khẩn cấp. Những giới hạn hiến định không nên được thiết kế thành hàng loạt cửa thủ tục không cần thiết; nhưng hiệu quả hành chính cũng không thể trở thành lý do để loại bỏ mọi khả năng xem xét quyết định công quyền.

Năng lực hành động và trách nhiệm không phải hai mục tiêu loại trừ nhau. Một chính phủ có thể quyết định nhanh trong phạm vi được giao; một nghị viện có thể giám sát bằng thủ tục rõ ràng; một tòa án có thể xử lý tranh chấp theo thời hạn hợp lý. Điều cần tránh là sự tùy tiện nhân danh hiệu quả và sự tê liệt nhân danh kiểm soát.

Tương tự, Hưng Quốc không xem phân quyền là bảo đảm tự động cho công bằng xã hội. Một quốc gia có thể có hệ thống hiến pháp phát triển nhưng vẫn tồn tại bất bình đẳng kinh tế, ảnh hưởng không cân xứng của các nhóm lợi ích hoặc khó khăn trong tiếp cận công lý.

Vì vậy, phân quyền chỉ giải quyết một phần bài toán: ngăn sự tập trung và lạm dụng quyền lực công. Các vấn đề về cơ hội kinh tế, chất lượng giáo dục, phân phối nguồn lực và năng lực tham gia của người dân còn đòi hỏi những chính sách và thiết chế khác.

Phản đề này giúp xác định đúng phạm vi của chương: phân quyền không phải lời giải cho mọi bất công; nó là một điều kiện quan trọng để những bất công do quyền lực công gây ra có thể được phát hiện, tranh luận và sửa chữa.

7. Quy luật Hưng Quốc: Quyền lực phải có giới hạn độc lập với ý chí của người đang nắm quyền

Đến đây, có thể xác định sự khác biệt giữa Lenin và Hưng Quốc mà không giản lược tư tưởng của bất kỳ bên nào.

Lenin nhấn mạnh việc thay thế bộ máy nhà nước cũ, thay đổi bản chất giai cấp của quyền lực, mở rộng sự tham gia của quần chúng và làm cho đại biểu, quan chức chịu trách nhiệm trực tiếp hơn trước người dân. Đây là những vấn đề thực chất, không thể gạt bỏ khi nghiên cứu lý luận nhà nước của ông.

Hưng Quốc tiếp nhận câu hỏi về quan liêu, đặc quyền và trách nhiệm của người nắm quyền, nhưng đặt thêm một yêu cầu hiến định: quyền lực không chỉ cần được kiểm tra bởi sự tham gia chính trị của quần chúng; nó còn cần những thủ tục pháp lý để cá nhân và tổ chức có thể phản đối hành vi công quyền, kể cả khi hành vi ấy được đa số ủng hộ.

Sự khác biệt không phải là Lenin chỉ quan tâm đến quyền lực còn Hưng Quốc chỉ quan tâm đến pháp luật. Đúng hơn, Lenin đặt trọng tâm vào sự chuyển đổi chủ thể và bản chất giai cấp của nhà nước; Hưng Quốc đặt trọng tâm vào cấu trúc ủy quyền, giới hạn hiến định và khả năng thực thi những giới hạn ấy đối với mọi chủ thể công quyền.

Từ đó hình thành quy luật:

Không một chủ thể nào được đồng thời độc quyền xác định phạm vi quyền lực của mình, thực thi quyền lực ấy và quyết định rằng những cáo buộc về việc mình lạm quyền sẽ không được xem xét độc lập.

Quy luật này không yêu cầu mọi cơ quan phải đối đầu nhau. Nó yêu cầu sự phối hợp phải có ranh giới, trách nhiệm phải có thủ tục và tranh chấp quyền lực phải có cách giải quyết đã được xác lập trước.

Một nhà nước trưởng thành không được đo bằng việc không ai có thể phản đối chính quyền. Nó được đo bằng năng lực thực hiện nhiệm vụ, khả năng tiếp nhận phản biện và sức mạnh thể chế để sửa sai mà không phải chờ đến một cuộc khủng hoảng chính trị.

Tuy nhiên, phân quyền giữa các cơ quan dân sự chưa giải quyết hết vấn đề. Nhà nước còn nắm các công cụ cưỡng chế có thể tác động trực tiếp đến thân thể, tự do, tài sản và sự an toàn của con người.

Nếu quân đội, công an, cơ quan điều tra, công tố và hệ thống giam giữ không được đặt trong một cấu trúc thẩm quyền và trách nhiệm rõ ràng, thì những giới hạn đối với nghị viện, chính phủ và tư pháp có thể không đủ sức bảo vệ người dân trong thực tế.

Vì vậy, câu hỏi tiếp theo là: ai có quyền sử dụng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước, và sức mạnh ấy phải phục tùng ai?

Đó là nội dung của Chương XI:

QUÂN ĐỘI, CÔNG AN VÀ QUYỀN LỰC HIẾN ĐỊNH

Ai có quyền sử dụng sức mạnh của Nhà nước, và sức mạnh ấy phải phục tùng ai?

Hoàng Phong Nhã 

Tài liệu tham khảo chính

  1. Lenin, The State and Revolution (1917), Chương III, “Experience of the Paris Commune of 1871. Marx’s Analysis”. Bản văn trực tuyến tại Marxists Internet Archive: https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1917/staterev/ch03.htm
  2. Lenin, “Draft Decree on the Right of Recall” (1917): https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1917/nov/19.htm
  3. Lenin, “Report on the Right of Recall at a Meeting of the All-Russia Central Executive Committee” (1917): https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1917/nov/21.htm
  4. Montesquieu, The Spirit of the Laws, Quyển XI.
  5. Luật Cơ bản của Cộng hòa Liên bang Đức (Basic Law for the Federal Republic of Germany), các quy định về nghị viện, chính phủ liên bang và Tòa án Hiến pháp Liên bang.


0 nhận xét:

Đăng nhận xét

 
Design by Free WordPress Themes | Bloggerized by Lasantha - Premium Blogger Themes | LunarPages Coupon Code